Στο argilla.glossapi.gr καλούμε εθελοντές από τις κοινότητες ανοιχτού λογισμικού, ερευνητές, γλωσσολόγους, μεταφραστές, προγραμματιστές, εκπαιδευτικούς και κάθε ενεργό χρήστη της ελληνικής γλώσσας να συμμετάσχουν στη διαδικασία Μάθησης από Ανθρώπινη Ανάδραση (RLHF). Στην πράξη αυτό σημαίνει κάτι απλό αλλά εξαιρετικά σημαντικό: να βοηθήσουμε τα γλωσσικά μοντέλα να ξεχωρίζουν ποια απάντηση είναι φυσική, σαφής, ακριβής και ποια ακούγεται ξένη, άκαμπτη ή «ρομποτική». Η RLHF βασίζεται ακριβώς σε αυτή την ανθρώπινη αξιολόγηση, ώστε το μοντέλο να βελτιώνεται με βάση ανθρώπινες κρίσεις και όχι μόνο στατιστικά μοτίβα.

H ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει ως mentor organization στο πρόγραμμα, υποστηρίζοντας έργα ανοιχτού κώδικα που θα υλοποιηθούν από φοιτητές, ερευνητές και νέους προγραμματιστές από όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026. Οι συμμετέχοντες που θα ολοκληρώσουν επιτυχώς το πρόγραμμα θα λάβουν αμοιβή έως 3.600$ για τη συνεισφορά τους. Φέτος, η ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει με 7 έργα ανοιχτού κώδικα, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων: από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την επεξεργασία φυσικής γλώσσας, έως τις διαστημικές εφαρμογές, την εκπαιδευτική ρομποτική και την ασφάλεια λογισμικού. Η πλήρης λίστα των έργων είναι διαθέσιμη στη σελίδα του ΕΕΛΛΑΚ στο GSoC 2026.

Πέντε εβδομάδες μετά την ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης για την επιβολή απαγόρευσης πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, 25 οργανισμοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό έσπευσαν να υψώσουν τη φωνή τους. Με ανοιχτή επιστολή που κατατέθηκε στις 19 Μαΐου 2026 και απευθύνεται στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τέσσερις αρμόδιους υπουργούς, οι υπογράφοντες φορείς — ανάμεσά τους το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η Διεθνής Αμνηστία Ελλάδας, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το Homo Digitalis. o Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ και η European Digital Rights (EDRi) — καταθέτουν δέκα τεκμηριωμένους προβληματισμούς για τη νομοθετική πρωτοβουλία.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας Open Source United (OSU), ενός νέου κεντρικού κόμβου που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει και να συντονίσει όλες τις δράσεις ανοιχτού λογισμικού στο οικοσύστημα του ΟΗΕ. Η πρωτοβουλία αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική καμπή για τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της ψηφιακής διακυβέρνησης, της διαφάνειας και της βιώσιμης τεχνολογικής ανάπτυξης.

Η Σουηδία κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την ψηφιακή κυριαρχία και τη διαλειτουργικότητα στον δημόσιο τομέα, υιοθετώντας το ανοιχτό πρότυπο επικοινωνίας Matrix για τη διασύνδεση κυβερνητικών υπηρεσιών. Η πρωτοβουλία αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο μοντέλο συνεργασίας, όπου διαφορετικοί οργανισμοί μπορούν να επικοινωνούν απρόσκοπτα, ακόμη κι αν χρησιμοποιούν διαφορετικές πλατφόρμες και προμηθευτές λογισμικού.

Η σωστή στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι να επιλεγεί μία και μοναδική τεχνολογική λύση. Δεν χρειάζεται όλα να τρέχουν σε υπερυπολογιστές, όπως δεν είναι λογικό κάθε δημόσιος φορέας, πανεπιστήμιο, σχολείο ή επιχείρηση να εξαρτάται από εμπορικά cloud API. Η ορθολογική προσέγγιση είναι πολυεπίπεδη: εθνικές υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος για τα βαριά φορτία, τοπικές ανοιχτές υποδομές για καθημερινή ασφαλή χρήση και εναλλακτικές πλατφόρμες υλικού ώστε να μη δημιουργηθεί νέος τεχνολογικός εγκλωβισμός.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε τελικά να εγκαταλείψει το επίμαχο άρθρο της Οδηγίας για τον Ραδιοεξοπλισμό (Radio Equipment Directive – RED) που απειλούσε για περισσότερο από μία δεκαετία την ελευθερία του λογισμικού σε εκατομμύρια συσκευές. Πρόκειται για μια σημαντική νίκη για το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού (FSFE) και για τον ευρύτερο συνασπισμό οργανώσεων και πολιτών που επί χρόνια αντιστάθηκαν στο λεγόμενο «Radio Lockdown».

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον προγραμματισμό έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο γράφεται λογισμικό. Από την αυτόματη συμπλήρωση στον επεξεργαστή κώδικα μέχρι τους αυτόνομους πράκτορες που μπορούν να ανοίγουν αιτήματα αλλαγών, να τροποποιούν αρχεία και να προτείνουν διορθώσεις, οι προγραμματιστές εργάζονται πια μαζί με συστήματα που παράγουν κώδικα γρήγορα, πειστικά και συχνά εντυπωσιακά. Το κρίσιμο πρόβλημα όμως δεν είναι ότι η ΤΝ κάνει λάθη. Όλοι οι προγραμματιστές κάνουν λάθη. Το πρόβλημα είναι ότι η ΤΝ παράγει λάθη που μοιάζουν σωστά.

Η συνεχώς αυξανόμενη ανάγκη για επαλήθευση ταυτότητας και ηλικίας στο διαδίκτυο δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούν οι χρήστες να αποδεικνύουν ποιοι είναι χωρίς να θυσιάζουν την ιδιωτικότητά τους; Μια νέα πρωτοβουλία από το Πανεπιστήμιο Harvard και το Linux Foundation φιλοδοξεί να δώσει απάντηση μέσα από το Keyring, ένα ανοιχτού κώδικα ψηφιακό πορτοφόλι ταυτότητας που επιτρέπει στους χρήστες να ελέγχουν πλήρως ποια προσωπικά δεδομένα μοιράζονται.

Η ελβετική κυβέρνηση κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ψηφιακής της ανεξαρτησίας, επιδιώκοντας να μειώσει σταδιακά την εξάρτησή της από ιδιόκτητο λογισμικό και ξένους τεχνολογικούς παρόχους. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενίσχυση της «ψηφιακής κυριαρχίας» της χώρας και τη στροφή προς λύσεις ανοιχτού κώδικα (open source).

Τι συμβαίνει όταν τρεις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις αποφασίζουν να περάσουν από την απλή συνεργασία στη συν-ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων; Από το 2023, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ολλανδία επιχειρούν να δώσουν μια πρακτική απάντηση σε αυτό το ερώτημα, χτίζοντας από κοινού λογισμικό ανοικτού κώδικα για τον δημόσιο τομέα.

Η Ολλανδία προχώρησε στη δοκιμαστική έναρξη λειτουργίας της νέας πλατφόρμας αποθετηρίου κώδικα code.overheid.nl, η οποία προορίζεται για τη δημόσια διοίκηση και βασίζεται στο λογισμικό ανοιχτού κώδικα Forgejo. Η πλατφόρμα φιλοξενείται αποκλειστικά από το ίδιο το ολλανδικό κράτος και διαχειρίζεται από το Open Source Programme Office (OSPO) του Υπουργείου Εσωτερικών και Σχέσεων του Βασιλείου.

Το πρώτο ακαδημαϊκό Open Source Program Office (OSPO) στη Γαλλία εγκαινιάστηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2025 από το Université Grenoble Alpes (UGA), σηματοδοτώντας ένα καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση του ανοικτού λογισμικού στην έρευνα και την ανώτατη εκπαίδευση. Παράλληλα με τα εγκαίνια, η ομάδα του νέου OSPO δημοσίευσε αναλυτική έκθεση που προτείνει πλαίσιο λειτουργίας για μελλοντικά ακαδημαϊκά OSPOs, καθώς και τη δημιουργία εθνικού δικτύου στη Γαλλία.

Τα τελευταία χρόνια, κυβερνήσεις σε διάφορες περιοχές του κόσμου έχουν χρησιμοποιήσει το «κατέβασμα του διακόπτη» του διαδικτύου ως μέσο ελέγχου πολιτικών εξεγέρσεων, κοινωνικών αναταραχών ή διαμαρτυριών. Παράλληλα, φυσικές καταστροφές όπως σεισμοί, πυρκαγιές, τυφώνες και πλημμύρες μπορούν επίσης να καταστρέψουν κρίσιμες υποδομές επικοινωνίας, αφήνοντας ολόκληρες κοινότητες απομονωμένες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για αποκεντρωμένες και ανθεκτικές μορφές επικοινωνίας γίνεται ολοένα και πιο σημαντική. Η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει εναλλακτικούς τρόπους σύνδεσης που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις παραδοσιακές τηλεπικοινωνιακές υποδομές ή από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.

Το CERN ανακοίνωσε τη διάθεση της πλήρους βιβλιοθήκης εξαρτημάτων για το λογισμικό σχεδίασης ηλεκτρονικών κυκλωμάτων KiCad ως λογισμικό ανοιχτού κώδικα, προσφέροντας σε μηχανικούς και σχεδιαστές hardware σε όλο τον κόσμο πρόσβαση σε περισσότερα από 17.000 ηλεκτρονικά εξαρτήματα.

Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι μόνο η ανάπτυξη πιο ισχυρών συστημάτων AI, αλλά η διασφάλιση ότι αυτά θα λειτουργούν προς όφελος της κοινωνίας. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να ενισχύσει τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες, αλλά να συμβάλει σε ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο μέλλον.

Η νέα έκθεση του Communia Association με τίτλο «The Post-DSM Copyright Report» επιχειρεί μια εκτενή αποτίμηση του τρόπου με τον οποίο τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν εφαρμόσει βασικές διατάξεις της Οδηγίας DSM (Digital Single Market Directive) σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα. Η μελέτη επικεντρώνεται κυρίως στα δικαιώματα των χρηστών, στην έρευνα, στην εκπαίδευση, στην πολιτιστική κληρονομιά και στις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Η νέα μελέτη με τίτλο «Publishing Cultural Heritage Data in the Age of AI», που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Europeana Foundation από το Open Future Foundation, εξετάζει ακριβώς αυτό το ζήτημα: πώς μπορούν οι οργανισμοί πολιτιστικής κληρονομιάς να διατηρήσουν την αποστολή της ανοιχτής πρόσβασης στη γνώση, χωρίς όμως να μετατραπούν σε ανεξέλεγκτους προμηθευτές δεδομένων για μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.

Το λογισμικό ανοιχτού κώδικα (Open Source Software) αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της σύγχρονης τεχνολογικής υποδομής για οργανισμούς και επιχειρήσεις παγκοσμίως. Από cloud πλατφόρμες και data centers μέχρι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, οι επαγγελματίες του open source βρίσκονται στο επίκεντρο της ψηφιακής καινοτομίας. Για αυτόν τον λόγο, η κατανόηση των κινήτρων και των επαγγελματικών προτεραιοτήτων τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η καινοτομία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογική πρόοδος εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, η ικανότητα των χωρών να επενδύουν στην έρευνα, στην εκπαίδευση και στις νέες τεχνολογίες καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη θέση τους στη διεθνή οικονομία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το European Innovation Scoreboard (EIS) λειτουργεί ως ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αξιολόγησης της καινοτομικής επίδοσης των ευρωπαϊκών κρατών.