Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ επιλέχθηκε να συμμετέχει και φέτος ως mentor organisation στο Google Summer of Code 2026 (GSoC) στηρίζοντας έργα ανοιχτού κώδικα που θα υλοποιηθούν από φοιτητές/φοιτήτριες, ερευνητές ελληνικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων και νέους προγραμματιστές.

Το σχολικό έτος 2025-2026 ο 8oς Πανελλήνιος Διαγωνισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση, επικεντρώνεται στη θεματική ενότητα «Ανοιχτές Τεχνολογίες για το Κοινό Καλό» και έχει σαν στόχο μέσω της συγγραφής ανοιχτού κώδικα και της χρήσης των ανοιχτών τεχνολογιών, μαθητές και εκπαιδευτικοί, να αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες, ώστε γίνουν δημιουργοί λύσεων και όχι απλοί καταναλωτές ψηφιακών υπηρεσιών. Στον φετινό διαγωνισμό, υπέβαλαν προτάσεις συμμετοχής 174 ομάδες μαθητών από σχολεία όλης της Ελλάδας , και 145 από αυτές υπέβαλαν επιτυχημένες προτάσεις έργων ανοιχτών τεχνολογιών υλικού και λογισμικού και παραγωγής σχετικών ανοιχτών εκπαιδευτικών πόρων.

Στις 31 Ιανουαρίου και 1 Φεβρουαρίου 2026, χιλιάδες developers και enthusiasts του ελεύθερου λογισμικού συγκεντρώθηκαν για άλλη μια φορά στην πανεπιστημιούπολη ULB Solbosch στις Βρυξέλλες. Το FOSDEM, στην 26η του διοργάνωση, επιβεβαίωσε ξανά γιατί θεωρείται το σημαντικότερο ευρωπαϊκό συνέδριο ελεύθερου και ανοιχτού λογισμικού.

Η ψηφιακή μετάβαση του ελληνικού Δημοσίου δεν είναι απλώς τεχνολογική επιλογή. Είναι ζήτημα οικονομικής πολιτικής, βιομηχανικής στρατηγικής και θεσμικής αυτονομίας. Όπως αποδεικνύει το παράδειγμα του ομόσπονδου κρατιδίου του Schleswig-Holstein, η συστηματική υιοθέτηση ανοιχτού λογισμικού μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό δημοσιονομικής εξοικονόμησης, ενίσχυσης του τοπικού οικοσυστήματος και ενδυνάμωσης της ψηφιακής κυριαρχίας.

Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή τεχνολογία διαπερνά κάθε πτυχή της οικονομίας, της δημοκρατίας και της καθημερινής ζωής, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο ερώτημα: θα συνεχίσει να εξαρτάται από λίγες ισχυρές πολυεθνικές τεχνολογίας ή θα επενδύσει στη δική της ψηφιακή αυτονομία; Η απάντηση είναι σαφής: η ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης ξεκινά από το ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό (Free and Open Source Software – FOSS).

Η εκπαίδευση βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας βαθιάς τεχνολογικής μετάβασης, με την τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά εργαλεία και τις υπολογιστικές υποδομές να επηρεάζουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουμε, διδάσκουμε και παράγουμε γνώση. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι απλώς ποια εργαλεία θα χρησιμοποιήσουμε στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, αλλά με ποιους όρους: ως παθητικοί καταναλωτές υπηρεσιών πολυεθνικών ή ως ενεργοί συνδιαμορφωτές ενός ανοιχτού, βιώσιμου και δημοκρατικού ψηφιακού οικοσυστήματος.

Τα τελευταία χρόνια η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) πέρασε από τεχνικό θέμα ειδικών σε καθημερινό εργαλείο. Μαζί με τις πραγματικές δυνατότητες ήρθε και ένας θόρυβος που συχνά θολώνει την κρίση: άλλο η τεχνολογική πρόοδος, άλλο η εμπορική υπερβολή, άλλο η επιστημονική φαντασία. Για την Ελλάδα, όμως, το ερώτημα των επόμενων 12 μηνών δεν είναι αν θα εμφανιστεί «γενική τεχνητή νοημοσύνη». Είναι αν θα αποκτήσουμε θεσμούς, υποδομές και δεδομένα ώστε να χρησιμοποιούμε την ΤΝ με λογοδοσία και χωρίς εξάρτηση, ιδιαίτερα τώρα που οι ευρωπαϊκές υποχρεώσεις συμμόρφωσης ωριμάζουν.

Το EU Open Source Policy Summit 2026, που διοργανώθηκε από την Open Forum Europe(OFE) στις Βρυξέλλες με κεντρικό θέμα «Digital Sovereignty Runs on Open Source», κατέστησε σαφές ότι το ανοιχτό λογισμικό δεν αποτελεί πλέον μια παράλληλη τεχνολογική επιλογή, αλλά θεμελιώδη συνιστώσα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και γεωπολιτικής στρατηγικής. Η παρουσία της Εκτελεστικής Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Henna Virkkunen επιβεβαίωσε ότι η τεχνολογική κυριαρχία, η ασφάλεια και η δημοκρατική ανθεκτικότητα συνδέονται άρρηκτα με την ικανότητα της Ευρώπης να ελέγχει, να επιθεωρεί, να βελτιώνει και να εξελίσσει το λογισμικό από το οποίο εξαρτάται.

Η συζήτηση για την ψηφιακή κυριαρχία έχει περάσει πλέον από το επίπεδο της διακήρυξης στο επίπεδο της αναγκαιότητας. Η εξάρτηση των ευρωπαϊκών κρατών από λίγους, πανίσχυρους τεχνολογικούς παρόχους με έδρα κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, ασφάλειας, ανθεκτικότητας και τελικά πολιτικής αυτονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το ανοιχτό λογισμικό και το ανοιχτό υλικό δεν αποτελούν ιδεολογική επιλογή, αλλά ρεαλιστική στρατηγική.

Το Nextcloud εντάσσεται πλέον σε μια εκλεκτή λίστα διεθνώς αναγνωρισμένων ψηφιακών λύσεων, όπως το Mozilla, τα Creative Commons και το PeerTube, καθώς αναγνωρίστηκε επίσημα ως Ψηφιακό Δημόσιο Αγαθό (Digital Public Good – DPG) από τη Digital Public Good Alliance (DPGA). Η σημαντική αυτή διάκριση επιβεβαιώνει τη δέσμευση της πλατφόρμας στις αρχές του ανοιχτού κώδικα, της ιδιωτικότητας στο διαδίκτυο και των ανοικτών προτύπων για τα ψηφιακά εργαλεία.

Οι ανοιχτές τεχνολογίες — από το ελεύθερο λογισμικό και το ανοιχτό υλικό μέχρι τα ανοιχτά δεδομένα — αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του σύγχρονου ψηφιακού κόσμου. Ωστόσο, η πραγματική τους επίδραση στην οικονομία, την καινοτομία και την κοινωνία παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένη και ανεπαρκώς μελετημένη. Με στόχο να αλλάξει αυτή η κατάσταση, μόλις ανακοινώθηκε η επίσημη εκκίνηση του Open Technology Research (OTR) — μιας φιλόδοξης πρωτοβουλίας που φέρνει μαζί τρεις κορυφαίους οργανισμούς του χώρου.

Η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει ραγδαία τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε, μοιραζόμαστε και χρησιμοποιούμε τη γνώση. Ωστόσο, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις επιταχύνονται, ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει: ποιος ωφελείται πραγματικά από αυτά τα συστήματα και ποιος έχει λόγο στη διακυβέρνησή τους;

Στις 28 Ιανουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκε η συνάντηση της κοινότητας του Open Source Observatory and Repository (OSOR Community Meetup) με τίτλο «From Brussels and Barcelona to Europe: Latest Trends in Open Source Adoption». Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στις πιο πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Ανοιχτό Λογισμικό στον δημόσιο τομέα και ανέδειξε ευκαιρίες για μελλοντικές συνεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ρομποτική εξελίσσεται ραγδαία και επηρεάζει κρίσιμους τομείς όπως η βιομηχανία, η αγροδιατροφή, η ενέργεια, η υγεία και η εκπαίδευση. Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι η εντυπωσιακή επίδειξη ενός ανθρωποειδούς ή ενός συνεργατικού βραχίονα. Το ουσιώδες ερώτημα είναι ποιος ελέγχει τη γνώση, ποιος μπορεί να τροποποιήσει το σύστημα, ποιος έχει πρόσβαση στον κώδικα και στα σχέδια και ποιος ωφελείται από την παραγόμενη αξία.

Η πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το λεγόμενο «Digital Omnibus» στον τομέα της ρύθμισης της Τεχνητής Νοημοσύνης – γνωστό και ως AI Omnibus – έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ανεξάρτητες αρχές και ειδικούς. Εξήντα οργανώσεις, δημόσιοι φορείς και προσωπικότητες απέστειλαν κοινή επιστολή προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, καλώντας τους να απορρίψουν αλλαγές που απειλούν να αποδυναμώσουν βασικές εγγυήσεις διαφάνειας του AI Act.

Στην εποχή του Netflix, του Spotify και του Amazon, η πρόσβαση στον πολιτισμό δεν περνά πια από την κατοχή αλλά από τη συνδρομή. Δεν αγοράζουμε ταινίες, μουσική ή βιβλία — τα «νοικιάζουμε». Και αυτή η φαινομενικά βολική αλλαγή έχει βαθιές συνέπειες για τα δικαιώματά μας ως καταναλωτές, για την πολιτιστική πρόσβαση και τελικά για την ίδια την έννοια της ιδιοκτησίας.

Ο νέος Νόμος για τα Ψηφιακά Δίκτυα (Digital Networks Act) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απειλεί να ανατρέψει σχεδόν μια δεκαετία προστασίας της ουδετερότητας του διαδικτύου στην Ευρώπη. Αυτό που παρουσιάζεται ως απλή τεχνική αναβάθμιση θα μπορούσε στην πραγματικότητα να παραδώσει τον έλεγχο του ανοιχτού διαδικτύου στα χέρια πολιτικών, να ανοίξει τον δρόμο για «ταχείες λωρίδες» επί πληρωμή και να αποδυναμώσει τις ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές.

Στις 15 Ιανουαρίου 2026, η Public Domain Day 2026 (Ευρωπαϊκή Ημέρα Κοινού Κτήματος( γιορτάστηκε στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Βελγίου, συγκεντρώνοντας υπερασπιστές της ανοιχτής γνώσης, ακαδημαϊκούς, επαγγελματίες του πολιτισμού και εκπροσώπους οργανισμών από όλη την Ευρώπη. Η εκδήλωση αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία για να αναδειχθεί η αξία του Δημόσιου Τομέα, να παρουσιαστούν νέες πρωτοβουλίες και να συζητηθούν πολιτικές και πρακτικές που ενισχύουν την ελεύθερη πρόσβαση στην πολιτιστική κληρονομιά.

Το διαδίκτυο αλλάζει ριζικά. Η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει εξελίξεις που ήδη βρίσκονταν σε εξέλιξη εδώ και χρόνια, αναδιαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, μοιράζεται και επαναχρησιμοποιείται η γνώση. Μπροστά σε αυτή τη μετάβαση, καλούμαστε να επανεξετάσουμε τις βασικές μας παραδοχές για το τι σημαίνει «ανοιχτή γνώση» και πώς μπορούμε να διατηρήσουμε το διαδίκτυο ανθρώπινο.